Taberarenai mono ga arimasu (食べられないものがあります) nghĩa là gì? Cách nói với nhà hàng khi ăn chay, không ăn thịt lợn

"Tôi ăn chay" hay "tôi ăn halal" không phải khái niệm nhân viên nhà hàng Nhật nào cũng quen, kể cả ở thành phố lớn. Cách hiệu quả hơn là nói rõ loại nguyên liệu cụ thể bạn cần tránh, vì món ăn Nhật thường có nguyên liệu "vô hình" — dashi, mirin, rượu nấu ăn — không xuất hiện trong tên món nhưng nằm sẵn trong nước chấm, nước lèo. Bài này không định nghĩa ăn chay hay halal là gì, chỉ tập trung vào cách hỏi, cách nói để tránh đúng thứ bạn cần tránh.

Cách phát âm

Taberarenai mono ga arimasu đọc theo kiểu Việt gần đúng là "ta-bê-ra-rê-na-i-mô-nô-ga-a-ri ma-xư".

Vài điểm cần chú ý khi đọc:

• Đây là câu khá dài, gồm động từ 食べられない (taberarenai — không thể ăn được, thể khả năng phủ định của 食べる) + もの (mono — thứ, món) + があります (ga arimasu — có).
• Có thể rút gọn phần đầu để hỏi cụ thể: "Butaniku wa taberaremasen" (豚肉は食べられません — tôi không ăn được thịt lợn), thay tên nguyên liệu vào vị trí "butaniku".
• Nhấn nhẹ vào "arimasu" ở cuối câu, đây là phần khiến câu nghe như một lời báo trước lịch sự, không phải một lời từ chối cộc lốc.

Thang độ lịch sự

Ở mức です・ます, "Taberarenai mono ga arimasu" đủ dùng cho hầu hết tình huống gọi món thông thường. Khi đặt tiệc trước hoặc cần bếp chuẩn bị riêng, dùng câu trang trọng hơn để nhà hàng hiểu đây là yêu cầu cần lưu ý kỹ, không phải chỉ là sở thích ăn uống nhất thời.

Dùng trong tình huống nào

• Ngay khi ngồi vào bàn, trước khi gọi món: nói câu báo trước, sau đó liệt kê cụ thể từng nguyên liệu cần tránh thay vì chỉ nói một từ chung chung.
• Khi hỏi về nước dùng, nước chấm của món: đây là phần dễ bị bỏ sót nhất vì dashi, mirin, rượu nấu ăn thường nằm trong nước lèo chứ không phải nguyên liệu chính của món.
• Khi đặt tiệc nhóm hoặc đi ăn cùng đoàn thực tập sinh, du học sinh: nên báo trước qua điện thoại hoặc khi đặt bàn, để nhà hàng có thời gian chuẩn bị món riêng thay vì báo đột xuất tại bàn.
• Khi mua đồ ăn sẵn ở combini, siêu thị: đọc bảng thành phần in trên bao bì để kiểm tra nguyên liệu tương tự như khi ăn ở nhà hàng.

Hội thoại mẫu

Bạn: すみません、食べられないものがあります。豚肉とお酒は食べられません。だしにかつおぶしを使っていますか？(Sumimasen, taberarenai mono ga arimasu. Butaniku to osake wa taberaremasen. Dashi ni katsuobushi wo tsukatte imasu ka?) — Xin lỗi, em có mấy thứ không ăn được. Em không ăn thịt lợn và không dùng rượu. Nước dùng có dùng cá bào không ạ? Nhân viên: はい、かつおぶしのだしを使っています。昆布だしに変更できますよ。(Hai, katsuobushi no dashi wo tsukatte imasu. Konbu dashi ni henkou dekimasu yo.) — Vâng, có dùng nước dùng cá bào. Nhưng có thể đổi sang nước dùng rong biển kombu ạ.

Bạn: この料理に豚肉は使っていますか？(Kono ryouri ni butaniku wa tsukatte imasu ka?) — Món này có dùng thịt lợn không ạ? Nhân viên: 少々お待ちください、確認します。(Shoushou omachi kudasai, kakunin shimasu.) — Xin chờ một chút, để tôi xác nhận.

Câu hỏi thường gặp

Nói "ハラール (haraaru - halal)" thì nhân viên có hiểu không? Từ này đã phổ biến hơn ở các thành phố lớn và khu vực có nhiều khách du lịch, nhưng không phải quán nào cũng quen. Nói kèm cụ thể "豚肉とお酒は食べられません/飲めません" (không ăn được thịt lợn, không uống được rượu) sẽ chắc chắn hơn.

Nếu nhà hàng không thể đáp ứng thì nên làm gì? Có thể hỏi xem có thể bỏ hoặc thay nguyên liệu cụ thể không (ví dụ đổi dashi cá bào sang dashi rong biển như hội thoại mẫu ở trên), hoặc chọn món khác trong thực đơn. Nếu nhà hàng không chắc chắn về nguyên liệu, áp dụng nguyên tắc an toàn tương tự bài viết về dị ứng thực phẩm: thông tin không rõ ràng thì không ăn.

Có cần giải thích lý do tôn giáo hay niềm tin cá nhân với nhân viên không? Không cần thiết. Chỉ cần nêu nguyên liệu cụ thể cần tránh là đủ để nhân viên xử lý — không cần giải thích sâu về lý do cá nhân, tôn giáo.

Cụm từ liên quan

• Arerugii ga arimasu (アレルギーがあります) — cách báo dị ứng thực phẩm với nhà hàng — /tu-dien/arerugii-tsutaekata/
• Từ vựng tên thực phẩm thường gặp ở Nhật — /tu-dien/shokuhin-mei-goi/
• Itadakimasu (いただきます) — câu nói trước khi ăn, ý nghĩa và cách dùng — /van-hoa/itadakimasu/

Thuộc chủ đề: Ăn uống