Otsugi shimasu (お注ぎします) nghĩa là gì? Cách rót rượu, bia đúng phép trong bữa nhậu công ty Nhật
Đăng ngày: 2026-09-11
Tình trạng biên soạn: AI生成・ネイティブ未レビュー
おつぎします
otsugi shimasu
ô-tsư-gi-si ma-xư
Câu nói khi bạn chủ động rót rượu, bia cho người khác trong bữa nhậu — hành động nhỏ nhưng thể hiện sự chu đáo, thường do người mới hoặc cấp dưới làm trước khi tự rót cho mình.
新人や部下は上司や先輩に先にお酌をするのが基本。手酌（自分で注ぐこと）は失礼というほどではないが、まず相手に注ぐ姿勢を見せると印象がよい。
Người mới hoặc cấp dưới thường chủ động rót cho cấp trên, tiền bối trước tiên. Tự rót cho mình (tejaku) không hẳn là thất lễ, nhưng chủ động rót cho người khác trước sẽ để lại ấn tượng tốt hơn.
Trong bữa nhậu công ty ở Nhật (nomikai, 飲み会), ai rót rượu cho ai không phải chuyện tùy hứng — nó ngầm phản ánh vị trí trên dưới giữa những người ngồi cùng bàn. Người mới đi làm, đặc biệt là thực tập sinh kỹ năng hay lao động diện kỹ năng đặc định, thường bối rối nhất ngay ở khoảnh khắc cầm chai lên: rót cho ai trước, cầm chai thế nào, và phải phản ứng ra sao khi ai đó rót ngược lại cho mình. Bài này đi thẳng vào cách rót và cách được rót đúng phép, chứ không dừng lại ở việc giải thích nomikai là gì.
Cách phát âm
Otsugi shimasu đọc theo kiểu Việt gần đúng là "ô-tsư-gi-si ma-xư".
Vài điểm cần chú ý khi đọc:
- Động từ gốc là 注ぐ, có hai cách đọc: つぐ (tsugu) dùng khi rót đồ uống vào ly/chén, và そそぐ (sosogu) dùng khi rót nước, đổ nước theo nghĩa rộng hơn. Trong bữa nhậu, luôn dùng tsugu — nói "sosogimasu" ở bàn nhậu sẽ nghe rất lạ tai.
- Âm tsư (chữ つ) không có âm tương ứng trong tiếng Việt, gần nhất là đọc như "chư" nhưng bật hơi nhẹ ở đầu lưỡi.
- Câu này thường được nói khẽ, kèm theo động tác cầm chai nghiêng về phía người kia — không cần nói to.
Thang độ lịch sự
| Mức độ | Dùng khi | Ví dụ |
|---|---|---|
| Suồng sã (bạn bè, đồng nghiệp thân) | Hỏi bạn bè ngang hàng có muốn rót thêm không | 注ごうか？ (Tsugou ka?) |
| です・ます (chuẩn, dùng được với hầu hết mọi người) | Rót cho đồng nghiệp, cấp trên, khách hàng | Otsugi shimasu (お注ぎします) |
| Trang trọng hơn (khiêm nhường) | Rót cho người rất cấp trên, khách quý, đối tác | Otsugi itashimasu (お注ぎいたします) |
Ở mức です・ます, "Otsugi shimasu" đã đủ lịch sự để dùng với gần như mọi người trong bàn nhậu công ty, kể cả giám đốc. Dạng khiêm nhường "itashimasu" thường chỉ cần thiết trong những buổi tiếp khách rất trang trọng.
Dùng trong tình huống nào
- Ngồi vào bàn nhậu công ty lần đầu: người mới, đặc biệt là người ngồi gần lối ra vào (vị trí 下座 — hạ tọa), thường là người chủ động cầm chai đi rót cho những người ngồi ở vị trí trang trọng hơn (上座 — thượng tọa) trước.
- Thấy ly của cấp trên hoặc khách gần cạn: chủ động cầm chai rót thêm, không cần đợi họ nhắc hoặc tự rót lấy.
- Ngay đầu buổi, trước khi cụng ly (kanpai): thường có một vòng rót cho tất cả mọi người trước khi ai đó hô "Kanpai!" để đảm bảo không ai cụng ly bằng ly rỗng.
- Khi được người khác rót cho mình: nâng ly lên một chút, đỡ bằng hai tay hoặc một tay đỡ đáy ly, không để ly nằm yên trên bàn trong lúc được rót.
Người Nhật sẽ nói gì với bạn
-
まあまあ、どうぞ（まあまあ、どおぞ）maa maa, douzo · ma-a-ma-a-đô-ô-zô"Thôi mà, uống đi" — nói khi ép nhẹ bạn nhận thêm rượu dù bạn đã từ chối một lần
-
もう一杯いかが？（もおいっぱいいかが）mou ippai ikaga · mô-ô-i-ppa-i-i-ka-ga"Thêm một ly nữa nhé?" — hỏi trước khi rót tiếp, lịch sự hơn là tự rót luôn
-
今日は無礼講で（きょおはぶれいこおで）kyou wa bureikou de · kyô-ô-ha-bư-rê-i-kô-ô-đêSếp nói "hôm nay bỏ qua khoảng cách trên dưới" — nhưng trên thực tế vẫn nên giữ phép lịch sự cơ bản
-
手酌でいいですよ（てじゃくでいいですよ）tejaku de ii desu yo · tê-za-kư-đê-i-i-đê-xư-yô"Tự rót cũng được mà" — người lớn tuổi nói để bạn đỡ phải liên tục đứng lên rót cho họ
-
駆けつけ三杯（かけつけさんばい）kaketsuke sanbai · ka-kê-tsư-kê-xa-n-ba-iCách nói cũ, nửa đùa nửa thật: ai đến muộn phải uống liền ba ly để "bắt kịp" — ngày nay ít ép thật sự, chủ yếu là câu trêu
Hội thoại mẫu
Bạn (cầm chai bia, nghiêng nhẹ về phía sếp): 部長、お注ぎします。(Buchou, otsugi shimasu.) — Sếp ơi, để em rót cho sếp ạ. Sếp (đưa ly ra bằng hai tay): ああ、ありがとう。(Aa, arigatou.) — À, cảm ơn em.
Đồng nghiệp (cầm chai rót cho bạn): どうぞ。(Douzo.) — Mời cậu. Bạn (đỡ ly bằng hai tay, hơi cúi đầu): ありがとうございます、いただきます。(Arigatou gozaimasu, itadakimasu.) — Cảm ơn anh/chị, em xin nhận ạ.
Góc văn hóa Nhật Bản
Vị trí ngồi trong bàn nhậu công ty Nhật không phải ngẫu nhiên. Chỗ xa cửa ra vào nhất, thường là ghế sâu trong phòng hoặc quay lưng vào tường đẹp nhất, gọi là 上座 (kamiza — thượng tọa), dành cho người có chức vụ cao nhất hoặc khách quý. Chỗ gần cửa, gần lối phục vụ nhất là 下座 (shimoza — hạ tọa), thường dành cho người trẻ nhất hoặc cấp dưới — và cũng chính là người có "nhiệm vụ" quan sát ly của mọi người, gọi thêm đồ, và cầm chai đi rót. Nếu không chắc nên ngồi đâu, an toàn nhất là đợi người khác chỉ chỗ, hoặc chủ động chọn ghế gần cửa.
Cách cầm chai khi rót cũng có quy ước riêng: nhãn chai nên hướng về phía người được rót (như một cách "giới thiệu" loại rượu), và tay không cầm miệng chai nên đỡ nhẹ phần thân hoặc đáy chai, không cầm hờ một tay kiểu ném nước. Khi được rót, người nhận nên nâng ly lên khỏi mặt bàn một chút — để ly yên trên bàn trong lúc người khác rót bị coi là hơi thờ ơ, dù không ai nói thẳng ra.
Một tập quán liên quan là 返杯 (henpai) — sau khi được ai đó rót cho và uống một ngụm, người nhận có thể chủ động rót lại cho người vừa rót cho mình, coi như một lời cảm ơn không lời. Tập quán này đang giảm dần ở các công ty trẻ, nhưng vẫn phổ biến ở những buổi tiếp khách truyền thống hoặc với các sếp lớn tuổi, nên biết trước sẽ không bị bất ngờ.
Điều quan trọng nhất cần nhớ: dù sếp có nói "hôm nay bỏ qua khoảng cách trên dưới" (今日は無礼講で), đó phần lớn là một câu xã giao để mọi người thoải mái hơn, không có nghĩa là bỏ hẳn thứ bậc. Người mới vẫn nên chủ động rót cho người lớn tuổi hơn trước, quan sát cách đồng nghiệp thâm niên cư xử, và chỉ nới lỏng dần khi đã quen bàn nhậu đó.
Câu hỏi thường gặp
Không biết nên rót cho ai trước thì làm sao? Ưu tiên người có chức vụ cao nhất trong bàn trước tiên. Nếu không chắc, quan sát xem đồng nghiệp thâm niên hơn đang rót cho ai và làm theo, hoặc hỏi nhỏ một người quen trong bàn.
Nếu bị rót liên tục dù đã no hoặc không muốn uống thêm thì sao? Có thể từ chối một cách nhẹ nhàng bằng cách nêu lý do cụ thể thay vì chỉ nói không. Cách nói và những câu người Nhật hay đáp lại khi bạn từ chối được giải thích riêng trong bài về cách từ chối rượu ở bữa nhậu.
Có bắt buộc phải tự rót cho mình không? Thông thường không — trong nomikai, mọi người có xu hướng rót cho nhau thay vì tự rót. Nhưng nếu ai đó nói "手酌でいいですよ" (tự rót cũng được), bạn có thể tự rót mà không lo bị coi là bất lịch sự.
Cụm từ liên quan
- Osake wa chotto nigate de (お酒はちょっと苦手で) — cách từ chối rượu bia không mất lòng trong nomikai — /tu-dien/osake-kotowarikata/
- Itadakimasu (いただきます) — câu nói trước khi ăn, ý nghĩa và cách dùng — /van-hoa/itadakimasu/
- Cách chia tiền warikan sau bữa nhậu (đang chuẩn bị)
- Nghe hiểu tiếng Nhật nhân viên nhà hàng hay nói (đang chuẩn bị)
Thuộc chủ đề: Ăn uống