Tiếng Nhật Từ Người NhậtTừ Người Nhật

Otsukaresama desu (お疲れ様です) nghĩa là gì? Cách dùng đúng ở công ty Nhật

Đăng ngày: 2026-09-10

Tình trạng biên soạn: AI生成・ネイティブ未レビュー

お疲れ様です

おつかれさまです

otsukaresama desu

ô-tsư-ka-rê-xa-ma đê-xư

Câu chào vừa mang nghĩa cảm ơn sự vất vả, vừa dùng để chào hỏi đồng nghiệp trong lúc làm việc — không nhất thiết phải có ai đó thật sự mệt.

上司や先輩には「お疲れ様です」、同僚や部下には「お疲れ」だけでも自然。目上の人に「ご苦労様です」は使わない。

Với cấp trên hoặc tiền bối, dùng “Otsukaresama desu”; với đồng nghiệp hoặc cấp dưới, chỉ nói “Otsukare” cũng tự nhiên. Không dùng “Gokurousama desu” với người trên mình.

Nếu đi làm ở công ty Nhật, đây gần như là câu tiếng Nhật bạn sẽ nghe nhiều nhất trong một ngày — nhiều hơn cả “xin chào”. Nó không hẳn là lời chào, cũng không hẳn là lời cảm ơn, mà nằm ở giữa hai thứ đó. Bài này giải thích khi nào nói, khi nào nghe, và vì sao người Nhật nói câu này ngay cả khi công việc chưa có gì vất vả.

Cách phát âm

Otsukaresama desu đọc theo kiểu Việt gần đúng là "ô-tsư-ka-rê-xa-ma đê-xư".

Vài điểm cần chú ý khi đọc:

  • Âm tsư (chữ つ) không có âm tương ứng trong tiếng Việt. Cách gần nhất là đọc như "chư" nhưng bật hơi nhẹ ở đầu lưỡi thay vì chạm ngạc.
  • Âm ư (chữ う) đọc như "ư" tiếng Việt, không tròn môi như "u".
  • Câu này gần như luôn được nói nhanh, liền mạch, không nhấn tách từng tiếng — nói chậm rãi từng "ô... tsư... ka..." sẽ nghe rất lạ tai với người Nhật.

Thang độ lịch sự

Mức độ Dùng khi Ví dụ
Suồng sã (bạn bè, đồng nghiệp thân) Nói với người ngang hàng hoặc cấp dưới Otsukare (お疲れ)
です・ます (chuẩn, dùng được với hầu hết mọi người) Nói với đồng nghiệp, cấp trên, khách hàng quen Otsukaresama desu (お疲れ様です)
Trang trọng hơn Cuối buổi làm việc dài, sau một dự án lớn, nói với người rất cấp trên Otsukaresama deshita (お疲れ様でした)

Không có dạng kính ngữ (keigo) cao hơn được dùng phổ biến cho câu này. “Otsukaresama desu” ở mức です・ます đã đủ lịch sự để dùng với gần như tất cả mọi người trong công ty, kể cả giám đốc.

Dùng trong tình huống nào

  • Gặp đồng nghiệp trong giờ làm việc: Dùng như lời chào thay vì "xin chào", bất kể là buổi sáng, trưa hay chiều — miễn là đang trong ngày làm việc.
  • Khi ai đó rời văn phòng trước: Người ở lại nói “Otsukaresama desu” để tiễn người về trước.
  • Mở đầu email hoặc tin nhắn công việc: Rất nhiều email nội bộ ở công ty Nhật bắt đầu bằng đúng câu này, thay cho “Kính gửi”.
  • Sau khi kết thúc cuộc họp, một dự án, hoặc ca làm việc: Dùng để ghi nhận công sức chung, dù việc có nặng nhọc hay không.

Đây là câu bạn sẽ nghe nhiều hơn là phải tự nói trước, nên nghe hiểu được các cách nói sau rất quan trọng:

Người Nhật sẽ nói gì với bạn

  • お疲れ様でした（おつかれさまでした）
    otsukaresama deshita · ô-tsư-ka-rê-xa-ma đê-si-ta
    Nói khi bạn rời công ty hoặc kết thúc ca làm — "bạn đã vất vả rồi"
  • お先に失礼します（おさきにしつれいします）
    osaki ni shitsurei shimasu · ô-xa-ki-ni-si-tsư-rê-i-si ma-xư
    Đồng nghiệp nói khi họ về trước bạn; đáp lại bằng "Otsukaresama deshita"
  • 今日もお疲れ様（きょうもおつかれさま）
    kyou mo otsukaresama · kyô-ô-mô-ô-tsư-ka-rê-xa-ma
    Cách nói thân mật hơn, sếp hoặc đồng nghiệp lớn tuổi có thể nói vào cuối ngày
  • お疲れ様です、いつもお世話になっております（おつかれさまです いつもおせわになっております）
    otsukaresama desu, itsumo osewa ni natte orimasu · ô-tsư-ka-rê-xa-ma đê-xư i-tsư-mô-ô-xê-oa-ni-na-ttê-ô-ri ma-xư
    Mở đầu điển hình khi ai đó gọi điện hoặc gửi email công việc cho bạn

Hội thoại mẫu

Đồng nghiệp (chuẩn bị về trước): お先に失礼します。(Osaki ni shitsurei shimasu) — Tôi xin phép về trước ạ. Bạn: お疲れ様でした！(Otsukaresama deshita!) — Anh/chị vất vả rồi ạ!

Bạn (gặp đồng nghiệp giữa buổi chiều): お疲れ様です。(Otsukaresama desu.) — Chào anh/chị. Đồng nghiệp: お疲れ様です。今日は忙しいですね。(Otsukaresama desu. Kyou wa isogashii desu ne.) — Chào bạn. Hôm nay bận nhỉ.

Góc văn hóa Nhật Bản

“Otsukaresama desu” khó dịch sang tiếng Việt vì nó không phải một câu chào thông thường và cũng không hẳn là câu cảm ơn. Gốc của nó là động từ 疲れる (tsukareru — mệt), nhưng người Nhật nói câu này ngay cả khi vừa mới bắt đầu ca làm, chưa mệt chút nào. Ý nghĩa thật sự nằm ở việc ghi nhận rằng người kia đang bỏ công sức cho công việc chung, không phụ thuộc vào việc họ có thực sự mệt hay không.

Vì lý do đó, câu này gần như thay thế hoàn toàn cho lời chào "xin chào" trong môi trường công ty Nhật. Đồng nghiệp gặp nhau lần thứ năm trong một ngày vẫn có thể nói lại "Otsukaresama desu" với nhau mà không hề kỳ lạ — điều này khác hẳn với thói quen chào hỏi trong tiếng Việt.

Một điểm quan trọng khác là sự khác biệt với câu ご苦労様です (Gokurousama desu), cũng mang nghĩa gần giống "bạn đã vất vả rồi". Điểm khác biệt nằm ở hướng trên-dưới: "Gokurousama desu" theo truyền thống chỉ được người có vị trí cao hơn nói với người thấp hơn (sếp nói với nhân viên, khách nói với người giao hàng), còn nói ngược lại — nhân viên nói "Gokurousama desu" với sếp — bị coi là thiếu lễ độ vì nghe như thể đang "đánh giá" cấp trên. "Otsukaresama desu" thì an toàn ở mọi hướng: cấp dưới nói với cấp trên, cấp trên nói với cấp dưới, hay giữa những người ngang hàng đều dùng được. Vì vậy nếu không chắc nên dùng câu nào, hãy luôn chọn "Otsukaresama desu".

Cuối cùng, câu này còn có một chức năng thực tế khi tan làm: người ra về trước nói "Osaki ni shitsurei shimasu" (tôi xin phép về trước), và người ở lại đáp lại bằng "Otsukaresama deshita". Đây gần như là một nghi thức bắt buộc ở nhiều công ty Nhật — im lặng bỏ về mà không nói gì thường bị coi là lạnh nhạt, kể cả giữa những đồng nghiệp không thân thiết.

Câu hỏi thường gặp

Có thể dùng "Otsukaresama desu" để chào buổi sáng không? Buổi sáng khi mới đến công ty, cách chào phổ biến hơn vẫn là "Ohayou gozaimasu" (Chào buổi sáng). "Otsukaresama desu" thường dùng từ giữa buổi trở đi, khi mọi người đã bắt đầu làm việc.

"Otsukaresama desu" khác "Gokurousama desu" ở điểm nào? Khác nhau ở hướng trên-dưới: "Gokurousama desu" chỉ nên dùng khi người nói ở vị trí cao hơn hoặc ngang hàng với người nghe. Nói câu này với sếp hoặc khách hàng có thể bị coi là bất lịch sự. "Otsukaresama desu" thì dùng an toàn với tất cả mọi người.

Nếu ai đó nói "Otsukaresama desu" với mình thì nên đáp lại thế nào? Cách đơn giản và an toàn nhất là nói lại đúng câu đó: "Otsukaresama desu" (hoặc "desuhita" nếu là cuối ngày/cuối việc).

Cụm từ liên quan

  • "Otsukare" (お疲れ) — bản rút gọn, suồng sã hơn (đang chuẩn bị)
  • "Gokurousama desu" (ご苦労様です) — câu gần nghĩa nhưng chỉ dùng từ trên xuống dưới (đang chuẩn bị)
  • Sumimasen và Gomennasai khác nhau thế nào — /van-hoa/sumimasen-gomennasai/

Thuộc chủ đề: Văn hóa & Sắc thái

Cụm từ liên quan

Otsukare (お疲れ) nghĩa là gì? Khác gì Otsukaresama desu, dùng với ai thì được
Gokurousama desu (ご苦労様です) nghĩa là gì? Có nên dùng với sếp không