災害 (さいがい) là gì? Tổng hợp từ vựng tiếng Nhật về thiên tai — bão lũ, động đất, sóng thần, mức cảnh báo sơ tán
Đăng ngày: 2026-09-11
Tình trạng biên soạn: AI生成・ネイティブ未レビュー
さいがい
saigai
xa-i-ga-i
災害 (Saigai) nghĩa là thiên tai, thảm họa — từ chung chỉ các hiện tượng như bão, lũ, động đất, sóng thần, sạt lở đất v.v... có thể gây thiệt hại.
災害の種類や危険度は地域や気象条件によって異なる場合があるため、日頃から自治体のハザードマップや公式の防災情報を確認しておくことが望ましい。
Loại thiên tai và mức độ nguy hiểm có thể khác nhau tùy khu vực và điều kiện thời tiết, vì vậy nên thường xuyên xác nhận bản đồ dự đoán thiệt hại (ハザードマップ) và thông tin phòng chống thiên tai chính thức từ chính quyền địa phương.
災害 (Saigai) — thiên tai — là từ bạn sẽ gặp thường xuyên trên bản tin thời tiết, loa phường, hoặc ứng dụng cảnh báo ở Nhật. Thay vì học từng từ khi cần gấp, bài này tổng hợp sẵn các từ vựng thiên tai thường gặp nhất — từ loại thiên tai, mức cảnh báo, đến các từ xuất hiện trên biển báo và bản đồ sơ tán — để bạn có thể tra nhanh khi cần.
Cách phát âm
Saigai đọc theo kiểu Việt gần đúng là "xa-i-ga-i".
- Hai âm "sai" và "gai" khá giống nhau về cấu trúc, dễ đọc liền mạch — chú ý phát âm rõ cả hai để không nghe thành một từ khác.
- Từ này thường xuất hiện ghép với từ khác, ví dụ 自然災害 (shizen saigai — thiên tai tự nhiên), 土砂災害 (dosha saigai — thảm họa trầm tích/sạt lở đất).
Thang độ lịch sự
| Mức độ | Dùng khi | Ví dụ |
|---|---|---|
| Thông báo chính thức, mệnh lệnh lịch sự | Loa phường, tin nhắn cảnh báo, biển báo | 避難してください (Hinan shite kudasai) |
| です・ます (chuẩn) | Hỏi thông tin, nói chuyện với người xung quanh | これはなんですか (Kore wa nan desu ka) |
| Từ vựng trung tính (danh từ) | Xuất hiện trên bản đồ, biển báo, tài liệu | 避難場所 (Hinanbasho), 警戒レベル (Keikai reberu) |
Phần lớn từ trong bài này là danh từ trung tính, không mang sắc thái lịch sự riêng — mức độ lịch sự phụ thuộc vào câu bạn ghép chúng vào.
Dùng trong tình huống nào
- Chuẩn bị trước mùa bão/mưa lớn: đọc hiểu từ vựng trên bản tin thời tiết, cảnh báo của chính quyền.
- Xem bản đồ dự đoán thiệt hại (ハザードマップ) của khu vực mình sống: hiểu các ký hiệu và mức cảnh báo trên bản đồ.
- Nghe thông báo qua loa phường hoặc tin nhắn khẩn cấp: nhận ra ngay loại thiên tai và mức độ nghiêm trọng.
- Hỏi hàng xóm hoặc đồng nghiệp về tình hình: dùng đúng từ để hỏi và hiểu câu trả lời.
Bảng dưới đây tổng hợp các câu và từ vựng bạn thường nghe hoặc thấy trên biển báo, bản đồ, thông báo khi có thiên tai:
Người Nhật sẽ nói gì với bạn
-
避難指示が出ています（ひなんしじがでています）hinan shiji ga dete imasu · hi-na-n-si-zi-ga-đê-tê-i ma-xưĐã có chỉ thị sơ tán
-
避難場所はこちらです（ひなんばしょはこちらです）hinanbasho wa kochira desu · hi-na-n-ba-xô-ha-kô-chi-ra đê-xưNơi sơ tán ở hướng này
-
警戒レベル4です、避難してください（けいかいレベルよんです、ひなんしてください）keikai reberu yon desu, hinan shite kudasai · kê-i-ka-i-rê-bê-rư-yô-n đê-xư hi-na-n-si-tê-kư-đa-xa-iMức cảnh báo cấp độ 4, xin hãy sơ tán
-
土砂災害のおそれがあります（どしゃさいがいのおそれがあります）dosha saigai no osore ga arimasu · đô-xa-xa-i-ga-i-nô-ô-xô-rê-ga-a-ri ma-xưCó nguy cơ xảy ra thảm họa trầm tích (sạt lở đất)
-
河川が氾濫するおそれがあります（かせんがはんらんするおそれがあります）kasen ga hanran suru osore ga arimasu · ka-xê-ng-ga-ha-n-ra-n-xư-rư-ô-xô-rê-ga-a-ri ma-xưCó nguy cơ sông bị lũ
-
ハザードマップを確認してください（ハザードマップをかくにんしてください）hazaado mappu wo kakunin shite kudasai · ha-za-a-đô-ma-ppư-ô-ka-kư-ni-n-si-tê-kư-đa-xa-iXin hãy kiểm tra bản đồ dự đoán thiệt hại
Bảng từ vựng thiên tai theo chủ đề
| Từ / Cụm từ | kana | vi |
|---|---|---|
| 台風や集中豪雨 | たいふうやしゅうちゅうごうう | Bão và mưa lớn cục bộ |
| 河川の氾らん | かせんのはんらん | Lũ sông |
| 土砂災害 | どしゃさいがい | Thảm họa trầm tích (sạt lở đất) |
| 地震 | じしん | Động đất |
| 津波 | つなみ | Sóng thần |
| 津波警報 | つなみけいほう | Cảnh báo sóng thần |
| 震度 | しんど | Cường độ địa chấn |
| 火山噴火 | かざんふんか | Núi lửa phun trào |
| 避難 | ひなん | Sơ tán |
| 避難場所 | ひなんばしょ | Khu vực sơ tán |
| 避難情報 | ひなんじょうほう | Thông tin sơ tán |
| 避難方法 | ひなんほうほう | Phương pháp sơ tán |
| ハザードマップ | ハザードマップ | Bản đồ dự đoán thiệt hại do thiên tai |
| 警戒レベル３ 高齢者等避難 | けいかいレベル3 こうれいしゃとうひなん | Mức cảnh báo cấp độ 3 Sơ tán người cao tuổi v.v… |
| 警戒レベル４ 避難指示 | けいかいレベル4 ひなんしじ | Mức cảnh báo cấp độ 4 Chỉ thị sơ tán |
| 警戒レベル５ 緊急安全確保 | けいかいレベル5 きんきゅうあんぜんかくほ | Mức cảnh báo cấp độ 5 Đảm bảo an toàn khẩn cấp |
Hội thoại mẫu
Đồng nghiệp: 台風が近づいているみたいですよ。ハザードマップ、見たことありますか。(Taifuu ga chikazuite iru mitai desu yo. Hazaado mappu, mita koto arimasu ka.) — Hình như bão đang tới gần đấy. Bạn đã xem bản đồ dự đoán thiệt hại chưa? Bạn: いいえ、まだです。どこで見られますか。(Iie, mada desu. Doko de miraremasu ka.) — Chưa, tôi chưa xem. Xem ở đâu vậy?
Loa phường: この地域に警戒レベル3が発表されました。(Kono chiiki ni keikai reberu san ga happyou saremashita.) — Khu vực này đã được ban hành mức cảnh báo cấp độ 3. Bạn (hỏi hàng xóm): これはなんですか。避難したほうがいいですか。(Kore wa nan desu ka. Hinan shita hou ga ii desu ka.) — Cái này nghĩa là gì? Có nên sơ tán không?
Góc văn hóa Nhật Bản
Hệ thống 警戒レベル (mức cảnh báo, thang 3-4-5) là cách chính quyền địa phương chuẩn hóa mức độ khẩn cấp thành một con số dễ hiểu, thay vì chỉ mô tả bằng lời. Ý nghĩa của từng cấp độ đã được nêu ở bảng trên; điều quan trọng cần nhớ là các mức này áp dụng theo từng khu vực cụ thể, không phải toàn quốc cùng lúc — cùng một cơn bão có thể khiến khu vực này ở mức 4 trong khi khu vực khác chỉ ở mức 2 hoặc chưa có cảnh báo.
ハザードマップ (bản đồ dự đoán thiệt hại) do từng địa phương (thành phố, quận, phường) tự phát hành, thể hiện khu vực có nguy cơ ngập lụt, sạt lở, sóng thần khác nhau tùy địa hình thực tế nơi đó — bản đồ của thành phố bên cạnh có thể trông rất khác. Vì vậy, việc xem trước bản đồ của chính khu vực mình đang sống, thay vì chỉ đọc thông tin chung chung, mới thực sự hữu ích khi có thiên tai xảy ra.
Một điểm khác dễ gây nhầm lẫn là ranh giới giữa các loại thiên tai liên quan tới nước: 台風 (bão) là nguyên nhân, còn 河川の氾らん (lũ sông) và 土砂災害 (sạt lở đất) là hậu quả có thể xảy ra sau đó, đôi khi vài giờ hoặc cả ngày sau khi bão đã đi qua. Vì vậy cảnh báo sơ tán có thể tiếp tục hoặc mới xuất hiện ngay cả khi trời đã tạnh mưa — đừng cho là an toàn chỉ vì mưa gió đã ngớt.
Nội dung trên đây chỉ tổng hợp từ vựng và câu nói phổ biến liên quan đến thiên tai, không thay thế cho thông tin phòng chống thiên tai chính thức. Mức độ nguy hiểm và hành động cần thiết có thể khác nhau tùy khu vực, thời điểm và loại thiên tai, vì vậy hãy luôn theo dõi thông tin chính thức từ chính quyền địa phương và cơ quan khí tượng.
Thủ tục và quy định có thể thay đổi theo thời gian và từng địa phương. Vui lòng xác nhận thông tin mới nhất tại cơ quan chính thức hoặc quầy hướng dẫn trước khi thực hiện.
制度や手続きは時期・自治体により変わることがあります。実際の手続きの前に、必ず公式情報または窓口で最新情報をご確認ください。
Câu hỏi thường gặp
Nên xem ハザードマップ của khu vực mình ở đâu? Thường được chính quyền địa phương (thành phố, quận, phường nơi bạn cư trú) công bố. Cách tra cứu cụ thể có thể khác nhau tùy nơi, nên hỏi tại tòa thị chính hoặc tìm thông tin chính thức của địa phương mình.
Nhận được thông báo mức cảnh báo cấp độ 3 thì đã cần sơ tán chưa? Cấp độ 3 chủ yếu hướng đến người cao tuổi và người cần hỗ trợ di chuyển sơ tán trước; hành động phù hợp với từng người có thể khác nhau tùy hoàn cảnh, nên theo dõi thêm hướng dẫn chính thức và diễn biến tiếp theo từ chính quyền địa phương.
Cụm từ liên quan
- Tiếng Nhật khi có động đất — /tu-dien/jishin-toki-nihongo/
- Cách gọi 119, 110 khi khẩn cấp — /tu-dien/kinkyuu-tsuuhou-110-119/
- Từ vựng cảnh báo phòng chống thiên tai — /tu-dien/bousai-keihou-yougo/ (đang chuẩn bị)
Thuộc chủ đề: Khẩn cấp