Từ vựng tiếng Nhật trong nhà máy sản xuất: dây chuyền, ca làm, kiểm hàng
Đăng ngày: 2026-09-11
Tình trạng biên soạn: AI生成・ネイティブ未レビュー
こうじょう
koujou
kô-ô-zô-ô
Koujou (工場) nghĩa là “nhà máy” — từ đại diện cho toàn bộ nhóm từ vựng thường gặp khi làm việc tại xưởng sản xuất: dây chuyền, ca làm, kiểm hàng, thẻ chấm công.
工場で使われる語彙や勤務体制（シフト・交代制など）は会社や職場によって異なる場合がある。労働条件に関する具体的な内容は労働条件通知書や公式情報で確認すること。
Từ vựng và chế độ làm việc (ca kíp, luân phiên...) trong nhà máy có thể khác nhau tùy công ty, nơi làm việc. Nội dung cụ thể về điều kiện lao động cần được xác nhận qua Thông báo về điều kiện lao động hoặc thông tin chính thức.
Bài này tổng hợp từ vựng tiếng Nhật thường nghe và thường dùng ngay tại xưởng sản xuất — không phải từ vựng trong sách giáo khoa, mà là những từ tổ trưởng, đồng nghiệp nói với bạn mỗi ngày: dây chuyền, ca làm, kiểm hàng, hàng lỗi, thẻ chấm công. Phần từ vựng an toàn (nguy hiểm, mũ bảo hộ, dừng khẩn cấp...) được tách riêng ở bài Từ vựng an toàn lao động tiếng Nhật.
Cách phát âm
Koujou đọc theo kiểu Việt gần đúng là "kô-ô-zô-ô".
- Cả hai âm "kô" và "zô" đều kéo dài (âm う sau お làm âm trước ngân dài ra), không đọc ngắn thành "kô-zô".
- Trong công ty, "koujou" thường được dùng để chỉ chung xưởng sản xuất, phân biệt với "jimusho" (事務所 — văn phòng) là nơi làm việc hành chính, giấy tờ.
- Nhiều từ trong bài này cũng có âm dài tương tự (こう, しょう, りょう...) — khi đọc, hãy giữ âm cuối ngân dài thay vì cắt ngắn.
Thang độ lịch sự
| Mức độ | Dùng khi | Ví dụ |
|---|---|---|
| Suồng sã (đồng nghiệp ngang hàng) | Nói nhanh, thân mật giữa ca làm | Rain tomatteru yo (ライン止まってるよ — dây chuyền dừng rồi đó) |
| です・ます (chuẩn, nói với tổ trưởng, quản lý) | Báo cáo, trao đổi công việc | Rain ga tomatte imasu (ラインが止まっています) |
| Từ chính thức trong văn bản, bảng biểu | Ghi trong báo cáo, bảng phân công ca | 工程 (kôtei), 出荷 (shukka), 納期 (nouki) — dùng như danh từ, không chia động từ |
Dùng trong tình huống nào
Bảng từ vựng dưới đây là những từ thường gặp nhất khi làm việc tại nhà máy sản xuất:
| Từ / Cụm từ | kana | romaji | viPhonetic | Ý nghĩa |
|---|---|---|---|---|
| 工場 | こうじょう | koujou | kô-ô-zô-ô | Nhà máy |
| 現場 | げんば | genba | gê-n-ba | Hiện trường, nơi làm việc thực tế |
| ライン | らいん | rain | ra-i-n | Dây chuyền sản xuất |
| 班長 | はんちょう | hanchou | ha-n-chô-ô | Tổ trưởng |
| 工程 | こうてい | koutei | kô-ô-tê-i | Công đoạn |
| 部品 | ぶひん | buhin | bư-hi-n | Linh kiện, bộ phận |
| 検品 | けんぴん | kenpin | kê-n-pi-n | Kiểm tra sản phẩm |
| 不良品 | ふりょうひん | furyouhin | phư-ryô-ô-hi-n | Sản phẩm lỗi, hàng lỗi |
| 在庫 | ざいこ | zaiko | za-i-kô | Hàng tồn kho |
| 出荷 | しゅっか | shukka | xư-kka | Xuất hàng |
| 納期 | のうき | nouki | nô-ô-ki | Hạn giao hàng |
| シフト | しふと | shifuto | si-phư-tô | Ca làm việc |
| 交代制 | こうたいせい | koutaisei | kô-ô-ta-i-xê-i | Chế độ làm việc theo ca, luân phiên |
| 残業 | ざんぎょう | zangyou | za-ng-gyô-ô | Làm thêm giờ, tăng ca |
| 休憩 | きゅうけい | kyuukei | kyu-ư-kê-i | Nghỉ giữa giờ |
| タイムカード | たいむかーど | taimu kaado | ta-i-mư-ka-a-đô | Thẻ chấm công |
| 更衣室 | こういしつ | kouishitsu | kô-ô-i-si-tsư | Phòng thay đồ |
| 食堂 | しょくどう | shokudou | xô-kư-đô-ô | Nhà ăn, căng tin |
| 機械 | きかい | kikai | ki-ka-i | Máy móc |
| 道具 | どうぐ | dougu | đô-ô-gư | Dụng cụ |
Trong các từ trên, 賃金 (Tiền lương) và 休日 (Ngày nghỉ) là những khái niệm liên quan trực tiếp đến điều kiện lao động — chi tiết cụ thể luôn nằm trong 労働条件通知書 (Thông báo về điều kiện lao động) mà công ty phải đưa cho bạn khi bắt đầu làm việc.
Những câu bạn sẽ nghe hằng ngày khi làm việc tại xưởng:
Người Nhật sẽ nói gì với bạn
-
これ、運んでください（これをはこんでください）kore wo hakonde kudasai · kô-rê-ô-ha-kô-n-đê-kư-đa-xa-iHãy mang cái này đi giúp tôi
-
検品お願いします（けんぴんおねがいします）kenpin onegaishimasu · kê-n-pi-n-ô-nê-ga-i-si ma-xưNhờ kiểm tra sản phẩm giúp
-
休憩に入ってください（きゅうけいにはいってください）kyuukei ni haitte kudasai · kyu-ư-kê-i-ni-ha-i-ttê-kư-đa-xa-iVào giờ nghỉ giải lao đi
-
今日は残業お願いできますか（きょうはざんぎょうおねがいできますか）kyou wa zangyou onegai dekimasu ka · kyô-ô-ha-za-ng-gyô-ô-ô-nê-ga-i-đê-ki-ma-xư-kaHôm nay có thể nhờ tăng ca được không
-
タイムカードを忘れずに（たいむかーどをわすれずに）taimu kaado wo wasurezu ni · ta-i-mư-ka-a-đô-ô-oa-xư-rê-zư-niĐừng quên thẻ chấm công nhé
-
不良品が出たら教えてください（ふりょうひんがでたらおしえてください）furyouhin ga detara oshiete kudasai · phư-ryô-ô-hi-ng-ga-đê-ta-ra-ô-si-ê-tê-kư-đa-xa-iNếu có hàng lỗi thì báo ngay cho tôi
-
ラインが止まっています（らいんがとまっています）rain ga tomatte imasu · ra-i-ng-ga-tô-ma-ttê-i ma-xưDây chuyền đang dừng lại
-
出荷までに終わらせてください（しゅっかまでにおわらせてください）shukka made ni owarasete kudasai · xư-kka-ma-đê-ni-ô-oa-ra-xê-tê-kư-đa-xa-iHãy hoàn thành trước khi xuất hàng
Hội thoại mẫu
Tổ trưởng: これ、運んでください。検品もお願いします。(Kore, hakonde kudasai. Kenpin mo onegaishimasu.) — Mang cái này đi giúp tôi. Nhờ kiểm tra sản phẩm luôn nhé. Bạn: はい、分かりました。(Hai, wakarimashita.) — Vâng, tôi hiểu rồi ạ.
Đồng nghiệp: ラインが止まっています。(Rain ga tomatte imasu.) — Dây chuyền đang dừng đó. Bạn: 班長に伝えます。(Hanchou ni tsutaemasu.) — Tôi sẽ báo tổ trưởng.
Góc văn hóa Nhật Bản
Nhiều nhà máy Nhật vận hành theo chế độ ca kíp (交代制, koutaisei) — phổ biến là 2交代 (hai ca) hoặc 3交代 (ba ca) để máy móc và dây chuyền hoạt động liên tục. Lịch ca cụ thể, thời gian nghỉ giữa các ca, và cách tính lương làm ca đêm khác nhau khá nhiều tùy công ty — đây là nội dung nên đọc kỹ trong 労働条件通知書 (Thông báo về điều kiện lao động) thay vì suy đoán theo kinh nghiệm ở nơi làm cũ hoặc lời kể của người khác.
タイムカード (thẻ chấm công) thường được xem trọng hơn nhiều người nghĩ: quẹt thẻ trễ dù chỉ vài phút có thể ảnh hưởng đến cách tính giờ làm, nên thói quen đến sớm để quẹt thẻ và thay đồ tại 更衣室 (phòng thay đồ) trước giờ vào ca là điều gần như bắt buộc ở văn hóa làm việc Nhật, dù không phải quy định bằng văn bản ở mọi nơi.
Việc chủ động báo ngay khi phát hiện 不良品 (hàng lỗi) hoặc khi ライン (dây chuyền) dừng bất thường cũng được đánh giá rất cao — văn hóa quản lý chất lượng (品質管理) của nhà máy Nhật thường coi việc phát hiện và báo cáo sớm quan trọng hơn việc cố gắng tự xử lý một mình rồi báo cáo trễ.
Về việc làm thêm giờ (残業, zangyou): quyền và nghĩa vụ liên quan đến làm thêm giờ, bao gồm việc có thể từ chối hay không, phụ thuộc vào nội dung hợp đồng và thỏa thuận lao động cụ thể — bài này không đưa ra khẳng định chung, hãy xác nhận qua 労働条件通知書 hoặc phòng nhân sự.
Nội dung trên đây chỉ giới thiệu từ vựng và câu nói phổ biến trong nhà máy sản xuất, không thay thế cho tư vấn chính thức. Chế độ ca làm việc, cách tính lương làm thêm giờ và quy định nội bộ có thể khác nhau tùy công ty, nhà máy và hợp đồng lao động cá nhân — hãy xác nhận với phòng nhân sự hoặc thông tin chính thức.
Thủ tục và quy định có thể thay đổi theo thời gian và từng địa phương. Vui lòng xác nhận thông tin mới nhất tại cơ quan chính thức hoặc quầy hướng dẫn trước khi thực hiện.
制度や手続きは時期・自治体により変わることがあります。実際の手続きの前に、必ず公式情報または窓口で最新情報をご確認ください。
Câu hỏi thường gặp
残業 (làm thêm giờ) có thể từ chối được không? Quy định về việc có thể từ chối làm thêm giờ hay không khác nhau tùy nội dung hợp đồng lao động và thỏa thuận với từng công ty. Nội dung cụ thể áp dụng cho bạn cần xác nhận trong 労働条件通知書 (Thông báo về điều kiện lao động) hoặc trao đổi trực tiếp với phòng nhân sự, không nên tự suy đoán.
2交代制 và 3交代制 khác nhau như thế nào? Về đại thể, đây là cách chia ca làm việc trong ngày để nhà máy hoạt động liên tục (ví dụ hai ca hoặc ba ca luân phiên), nhưng khung giờ cụ thể của từng ca khác nhau tùy công ty. Hãy hỏi trực tiếp tổ trưởng hoặc phòng nhân sự về lịch ca áp dụng tại nơi bạn làm việc.
Cụm từ liên quan
- Từ vựng an toàn lao động tiếng Nhật — /tu-dien/roudou-anzen-eisei-goi/
- Cách xin nghỉ phép ở công ty, nhà máy — /tu-dien/kyuuka-shinsei-iikata/
- Cách viết đơn xin nghỉ ốm (病欠届) — /tu-dien/byouketsu-todoke-kakikata/
- Thực tập sinh kỹ năng (Ginou Jisshuusei) là gì — /tu-dien/ginou-jisshuusei-seido/
Thuộc chủ đề: Công việc