Phỏng vấn xin việc làm thêm ở Nhật thường không hỏi những câu quá phức tạp, nhưng lại có một khuôn mẫu câu hỏi khá cố định mà nếu không chuẩn bị trước, người mới học tiếng Nhật rất dễ lúng túng — không phải vì không biết trả lời, mà vì không nghe kịp câu hỏi hoặc không quen với cách trả lời ngắn gọn, lịch sự mà nơi tuyển dụng mong đợi. Bên cạnh đó, môi trường trường tiếng Nhật hoặc trường học của con cũng có nhiều mẫu câu giao tiếp quen thuộc riêng. Trang này tổng hợp các từ khóa và tình huống thường gặp nhất khi xin việc làm thêm và ở trường học.
Bảng tổng hợp
| Từ / Cụm từ | kana | viPhonetic | Ý nghĩa |
|---|---|---|---|
| 志望動機 | しぼうどうき | si-bô-ô-đô-ô-ki | Lý do ứng tuyển — câu hỏi gần như luôn xuất hiện trong phỏng vấn |
| 自己紹介 | じこしょうかい | zi-kô-xô-ô-ka-i | Tự giới thiệu bản thân |
| 面接 | めんせつ | mê-n-xê-tsư | Phỏng vấn |
| 履歴書 | りれきしょ | ri-rê-ki-xô | Sơ yếu lý lịch, thường cần chuẩn bị trước khi phỏng vấn |
| 時給 | じきゅう | zi-kyu-ư | Lương tính theo giờ |
| 採用 | さいよう | xa-i-yô-ô | Tuyển dụng, nhận vào làm |
| 出勤 | しゅっきん | xư-kki-n | Đi làm, có mặt tại nơi làm việc theo ca |
Khi nào cần chú ý điều gì
- Khi được hỏi “志望動機” (lý do ứng tuyển) — nơi tuyển dụng thường muốn nghe một lý do ngắn gọn, cụ thể (ví dụ gần nhà, muốn luyện tiếng Nhật, thích công việc này), hơn là một câu trả lời quá dài hoặc chung chung.
- Khi được hỏi về thời gian có thể đi làm (シフト, có thể làm ca nào) — nên chuẩn bị sẵn số ngày và khung giờ có thể làm trong tuần trước khi đến phỏng vấn, vì đây gần như luôn là câu hỏi tiếp theo sau lý do ứng tuyển.
- Khi nộp 履歴書 (sơ yếu lý lịch) — mẫu sơ yếu lý lịch ở Nhật có form khá cố định (ảnh, thông tin cá nhân, quá trình học tập/làm việc, lý do ứng tuyển), khác với mẫu CV tự do thường dùng ở nơi khác.
- Khi phỏng vấn xong và được thông báo kết quả — cách thông báo (gọi điện, email, hoặc im lặng nếu không được chọn) khác nhau tùy nơi tuyển dụng, không có quy tắc chung.
- Khi ở trường tiếng Nhật hoặc trường học của con — các thông báo, giấy tờ gửi về thường dùng tiếng Nhật trang trọng và có nhiều từ viết tắt, ký hiệu quen thuộc với người Nhật nhưng lạ với người mới, nên hỏi lại giáo viên hoặc văn phòng trường khi chưa chắc chắn.
Câu hỏi thường gặp
Có cần trả lời phỏng vấn hoàn toàn bằng tiếng Nhật lưu loát không? Nhiều nơi tuyển dụng làm thêm chấp nhận người nước ngoài đang học tiếng Nhật, quan trọng là trả lời được các câu hỏi cơ bản một cách rõ ràng. Mức độ tiếng Nhật cần thiết khác nhau tùy từng nơi làm việc và loại công việc.
Nếu không hiểu câu hỏi trong lúc phỏng vấn thì nên làm gì? Có thể lịch sự xin người phỏng vấn nói lại chậm hơn hoặc giải thích rõ hơn, thay vì đoán và trả lời sai ý câu hỏi. Việc hỏi lại một cách lịch sự thường được coi là bình thường, không bị đánh giá tiêu cực.